AH, DAVNINA!
Autor: Ejub Semić петак, 29. јун 2018.
четвртак, 28. јун 2018.
JOVANOV SLOGOVNI KVADRAT (143)
DAŠ, DRI, GO, JE, JE, KA,
ME, ME, RO, RO, VO, VO, ZI, ZI, ŽI, ŽI
Vodoravno i okomito / uspravno: 1. Stanje između budnosti i
sna, pospanost, sanjivost (mn., ijek.), 2. Ime deset naselja u Rusiji i
jednog na Krimu (ruski: Его́рово), 3. Naprava koja pokazuje veličinu ili visinu
nečega, npr. vodostaja (mn., ekav.), 4. Član treće po snazi političke
stranke u Hrvatskoj.
Autor: Jovan Nedić
REČ PO RIJEČ (1853)
ČUVARKUĆA
Piše:
Ilija Ozdanovac
Odmah
tamo, u našoj avliji, iza " litnje kujne", u ladu
starog orasa, od kada pamtim, bila je krušna peć. I služila nas
godinama....U jednom ćošku krova, prekrivenim "apatincem" i
debelim slojem mahovine (kod nas se govorilo maušine) bila je,
priljepljena za crijep, oveća, vazdazelena hrpa, meni nepoznata i čudna
oblika, bilja, djelomično viseći niz strehu, a kasnije mi (valjda kad su
vidjeli da je postala predmetom mog zanimanja, da već polako poimam
stvari i da ću zapamtiti), rekoše da je to čuvarkuća. Osim što me
je opčinjavala svojim crvenkastozelenim pravilno raspoređenim listovima, ostala
mi je u sjećanju i kao čudotvorni lijek. E sad, dali je to bila samo
autosugestija (što je manje vjerojatno ) ili je doista imala čudotvorna
svojstva...Kada me je boljelo uho, a u dječjem dobu to se često dešava(lo),
baka mi je, iz samo jedne ubrane latice, cijedila tekućinu u uho i bol i
neugodan osjećaj bi ubrzo minuo....
ČUVARKUĆA (lat
Sempervirum tectorum) - Sempervivum - uvijek živa - je višegodišnja biljka
iz porodice Crassulaceae, i danas se uzgaja kao ukrasna biljka,
mada, kao što napisah, ima i ljekovita svojstva. Od davnina se smatra da štiti
kuću od vatre i udara groma, vještica, vampira i ostalih zloduha, a sukladno
tom vjerovanju ( ili mitu) dobila je svoje latinsko ime tectorum (tectorum
lat: na krovu).
Razmnožava
se vegetativno putem izdanaka i vrlo je laka za "prenošenje" i
zahtjeva malo brige, jer priroda obavi sve. Bogata je antibakterijskim
tvarima i polisaharidima koji blagotvorno i ljekovito djeluju na imunosustav,
te jabučnom i mravljom kiselinom, raznim solima i još mnogo
čime.
Podugačku
plejadu bolesti, tegoba ili rana, za koje je čuvarkuća uvijek
dobrodošla lako je pronaći na svemrežju (Internetu).
Čuvarkuću
još nazivaju i gromovnom travom, gromovikom, vazdaživom, cmilićem, glavotoćom,
žednjakom, možekom, tresetom, ušnom, …
A
poslije oho-ho godina, kad je krušna peć oronula i doslovno, dala sve od sebe,
a krov se počeo urušavati, morala je biti srušena i uklonjena, a ja
mijenjao mjesto življenja, ponijeh sobom dva tri busenčića, koji dandanas žive
opet na krovu dvorišne zgrade, opet ispod stogodišnjeg oraha, a njeni
potomci , u posudama, krase prozorsku klupicu dnevne sobe, i gotovo svaki put
kad ih pogledam, sjetim se onih dana. Gledajući ih, napisah i ovo!
Fotografija koju je 16.05.2018. godine napravio Jovan Nedić u Beogradu. Objavljeno na FB uz pitanje: Zar u Beogradu nema slova Ć?
среда, 27. јун 2018.
ZRNCA (2933)
ТРБОСКОК
Иако овај спорт
на југу развијен није,
из тог је града
јуниорски првак Србије.
Аурор: Радоја Рацановић
REČ PO RIJEČ (1852)
CUG
Piše: Ilija Ozdanovac
Još
jedan od općeprihvaćenih i odomaćenih germanizama, među svekolikim šokačkim
i drugim obitavajućim življem, u ovom dijelu bogomdane Panonske nizije je
CUG!
CUG o kom danas pišem je
zapravo vlak (voz), a lako je zaključiva veza sa njemačkom riječju (der)
ZUG, baš u tom značenju!
Dakle,
cug (vlak) je iz Brčke ili Vinkovaca, štrekom (prugom)
dolazio do štacije (željezničke stanice) u Otoku, a onda putničkim ili šinjobusom
dalje....Davno prije, sjećam se, prometovao je i ajziban, što je bio,
bar nešto malo brži vlak od ćire!
Pa
dok se negdje vlakalo (od vlak) i vozilo (od voz), u Slavoniji i šire, a
što je razvidno, se cugalo! Jer, kako drugačije shvatiti vožnju u cugu
nego cuganje! ovo je osobno
razmišljanje autora ovog teksta!!)
Danas
se za cug rijetko čuje kada je razgovor o vlakovima, ali zato imamo još
jedno zanimljivo značenje iste riječi! Naime, cug se koristi u prilikama
kada imamo posebno sposobnih (i nadarenih) ljudi koji mogu dobro
potegnuti iz boce, pa onda za njih kažemo "da imaju dobar cug".
Oni kao takvi, često cugaju, a znaju se često i nacugati, a često će
sve ispijati "iz cuga", odnosno u jednom potezu, naiskap!
I
dandanas, dobro raspoloženo društvo odlazi "na cugu", a znamo
da neće (ni na kraj pameti im) putovati vlakom!
E
sad, ako znamo da je cug, čitajući odostraga, guc (a što je,
dakako od: gutati, gutljaj) lako je
shvatljiva obostrana međusobna veza, pa se ne treba čuditi kako neko kaže:
"Ajd' navrati na cugu, pa ćemo gucnuti po dva tri cuga
iz polića".
Postoji
i treći cug, a to je regulator protoka na peći. Ako se otvori cug,
peć će zasiktati, jer smo, otvorivši ga, napravili promaju, propuh (odatle
i durchcug)....
U
“Rječniku stranih riječi” B.Klaića pored ovih tumačenja riječi cug,
nalazimo još i to da je cug i omanja vojna formacija u nekadašnjoj
austro-ugarskoj vojsci ( pa od toga i cuksfirer). Pored toga
navodi se da je cug i potez u šahu, a kada se izgovori: iz cuga,
smatra se učinjenim odjedanput, otprve!
уторак, 26. јун 2018.
ZRNCA (2932)
ТРБОСКОК
Кажу, није ријетко женско име
у тој земљи Америке Јужне,
имењакиње режисера Де Палме,
Индијке лијепе, црнкиње тужне.
P.S. 50% становништва те државе чине Индијци, а 40% црнци.
Аутор: Радоја Рацановић
REČ PO RIJEČ (1851)
HELIOTROPIZAM
Težnja jednog dela biljke
da se okreće prema Suncu (pozitivni heliotropizam) ili da se odvraća od njega
(negativni heliotropizam).
Пријавите се на:
Постови (Atom)